استفاده از مصالح مختلف در ساخت سازه هاي ابي از زمان گذشته روج داشته ، اما جديدترين اين مصالح ، ماده مصنوعي لاستيك است كه در چند سال اخير در كشورهاي دنيا مطرح شده است .
سابقه استفاده از لاستيك در صنعت آب ، عمر بسيار كوتاهي دارد، اما ساخت بيش از 4000 سد لاستيكي در دنيا و اجراي صدها طرح افزايش ارتفاع سد و استفاده از لاستيك به جاي دريچه هاي فلزي نمايانگر اين است كه اين ماده جاي خود را بين مصاح مختلف كاملا باز كرده است و هر روز شاهد استفاده هر چه بيشتر از اين فناوري هستيم . به علت اهميت موضوع ، لازم است مهندسان طراح و دست اندركاران صنعت لاستيك با تجربياتي كه در زمينه طرح هاي سد لاستيكي وجود دارد، بيشتر آشنايي يابند. از اين رو ، سعي شده است كه براي معرفي كاربرد لاستيك در صنعت آب ومسائل كليدي مربوط به اين قبيل سازه هاي آبي ، اين گزارش تهيه شود.
اميد است كه اين آشنايي بتواند به استفاه هر چه بيشتر از لاستيك در طرح هاي آبي منجرشود.
هدف هاي كلي از ساخت سدهاي لاستيكي :
از سدهاي لاستيكي مي توان در طرح هاي آبي كشور به شرح ذير استفاده كرد :
- ذخيره موقت دبي پايه آب رودخانه ها و كاهش هزينه پمپاژ آب به اراضي كشاورزي ،
- جداسازي آب هاي آلوده يا شور از آب شيرين ،
- استفاده از سدهاي لاستيكي براي افزايش ارتفاع سدهاي بتوني موجود به منظور ازدياد حجم ذخيره آب ،
- استفاده از تيوپ لاستيكي به جاي دريچه هاي فولادي ،
- كاهش فرسايش در رودخانه پرشيب ،
- توليد الكتريسته توسط نيروگا ه هاي آبي كوچك.
تخمين تعداد طرح هاي اجرايي با استفاده از سدهاي لاستيكي :
.png)
امكان اجراي طرح هاي سد لاستيكي در كشور ، اعم از سواحل شمالي ، جنوبي و نواحي مركزي بسيار زياد است . در واقع ،در بررسي هاي اوليه در سواحل شمالي مي توان بيش از 200 طرح سد لاستيكي اجرا كرد كه فوايد اقتصادي آن براي كشاورزي منطقه محرز است . در نقاط ساحلي جنوبي به علت پراكندگي جمعيت و غير متراكم و غير كشاورزي بودن بسياري از اراضي آن ، استفاده از اين سدها كاهش مي يابد . اما در هر حال با توجه به مسائل گوناگون از جمله حفظ محيط زيست ، بهبود وضع اكولوژيكي منطقه ، طرح هاي تغذيه مصنوعي ، پرورش ميگو و... مي توان تعدا قابل توجهي طرح سد لاستيكي را در حاشيه ساحلي درياي عمان و خليج فارس قابل اجرادانست.
در بخش مركزي كشور پتانسيل زيادي براي استفاده از سدهاي لاستيكي مشاهده مي شود ، ضمن اينكه در تعدادي از سدهاي بزرگ كشور مسئله افزايش ارتفاع مطرح است ، از جمله سدهاي پيشين ، درودزن ، زاينده رود ، قشلاق ، اكباتان ... كه با اجراي چنين طرح هايي مي توان مقدار زيادي به حجم ذخيره اين سدها افزود.
.png)
